FIRE hesaplama: finansal özgürlüğe kaç yıl var?
FIRE hedefin, yıllık giderinin güvendiğin çekim oranına bölümüdür. %4 oranla yıllık harcamanın 25 katı eder. Bu araç önce bu tutarı bulur, sonra birikimini bugünkü parayla, yani enflasyondan arındırarak ileri taşır ve hedefe kaç yılda varabileceğini gösterir.
Sonuç
FIRE hedefi
15.000.000
Yıllık harcamanın 25 katı
Finansal özgürlüğe kalan süre
Yaklaşık 25,8 yıl (19,8 ile 39,3 yıl arası)
- Aylık birikim
- 25.000
- Birikim oranı
- %33,3
- Enflasyon sonrası getiri
- %3,8
| Enflasyon sonrası getiri | yıl | |
|---|---|---|
| Getiri 3 puan yüksek | %6,8 | 19,8 |
| Senin girdiğin getiri | %3,8 | 25,8 |
| Getiri 3 puan düşük | %0,8 | 39,3 |
Hesaplama nasıl yapılıyor?
FIRE hedefi = aylık harcama × 12 ÷ çekim oranı. %4 kuralı, William Bengen'in 1994'te ABD'nin geçmiş getirileriyle yaptığı çalışmaya ve 1998 tarihli Trinity çalışmasına dayanıyor. İkisi de hisse ve tahvil karışımı bir portföyden ilk yıl yaklaşık %4 çekip sonraki yıllarda bu tutarı enflasyon kadar artırmanın, geçmiş dönemlerin çoğunda 30 yıl yettiğini buldu. 30 yıldan uzun bir emeklilik için genelde daha düşük oran kullanılıyor.
Hedef bugünkü parayla ifade edildiği için projeksiyon nominal değil reel getiriyle çalışıyor. Reel getiri Fisher formülüyle hesaplanıyor: (1 + getiri) ÷ (1 + enflasyon) − 1. Getiriden enflasyonu düz çıkarmak yanlış sonuç verir ve hata enflasyon yükseldikçe büyür: %45 getiri ve %58 enflasyonda düz çıkarma −13 puan der, doğrusu yaklaşık −%8,2'dir. Türkiye gibi yüksek enflasyonlu bir ortamda bu fark sonucu yıllarca kaydırabilir.
Birikim her ay bu reel getirinin aylık karşılığıyla, yani (1 + yıllık oran)^(1/12) − 1 ile büyür; gelirle gider arasındaki fark ay sonunda eklenir. Getiriyi kimse önceden bilemediği için aynı hesap, girdiğin getirinin 3 puan altı ve 3 puan üstüyle de yapılır; sonuç bu yüzden tek bir tarih değil, bir aralık.
Vergi, emekli maaşı, tek seferlik harcamalar ve harcamadaki değişimler hesaba katılmıyor. Sonucu tahmin değil, kendi varsayımlarınla kurulmuş bir senaryo olarak oku.
Sık sorulan sorular
FIRE hedefi nedir?
Seçtiğin çekim oranıyla bugünkü harcamanı süresiz karşılayabilecek yatırım tutarıdır. %4 oranla yıllık harcamanın 25 katına eşittir: yılda 600.000 TL harcayan biri için 15 milyon TL.
%4 kuralı Türkiye'de işe yarar mı?
Kural ABD'nin dolar bazlı geçmiş getirilerinden çıktı. TL'de yüksek ve oynak enflasyon, %4'ün arkasındaki varsayımları zorlar. Bu yüzden birçok kişi %3 ile %3,5 arasında bir oranla plan yapıyor ya da hesabı dolar veya altın karşılığıyla kuruyor. Burada istediğin oranı girip hedefin nasıl değiştiğini görebilirsin.
Getiriyi enflasyondan önce mi sonra mı girmeliyim?
Nominal getiriyi ve enflasyon beklentini ayrı ayrı gir. Araç ikisini Fisher formülüyle birleştirir, reel getiriyi senin hesaplaman gerekmez.
Neden tek tarih yerine bir aralık gösteriyor?
Getiri belirsiz ve on yıllar boyunca birkaç puanlık fark tarihi yıllarca kaydırır. Aralık, aynı planı girdiğin getirinin 3 puan altı ve 3 puan üstüyle gösterir.
SGK emekli maaşı ya da vergi hesaba katılıyor mu?
Hayır. Emekli maaşı bekliyorsan onu aylık harcamandan düşerek portföyünün karşılaması gereken kısmı görebilirsin.
Hedefine ne kadar yaklaştığını her gün gör
TrackYourInvestment hisse, fon, altın, döviz, kripto ve mevduatını tek yerde, tek para biriminde tutar. Aynı FIRE hesaplayıcısı uygulamada da var ve gerçek portföy değerinle çalışır.
Bu araç bilgilendirme ve planlama amaçlıdır; yatırım, vergi ya da emeklilik tavsiyesi değildir. Geçmiş getiriler gelecekteki getirilerin garantisi değildir.